Trong ngõ ngách càphê...

Buổi tinh mơ. Quán cà phê không đường Tri Nhân ở Nguyễn Thiện Thuật, Bình Thạnh. Ly cà phê giọt nhỏ uể oải. Những sắc màu bình minh. Một chiếc lá vàng trên cây mận đậu xuống bàn. Nhạc Ngô Thuỵ Miên len lén dẫn mùa thu tóc ngắn vào vườn.

Hương cà phê nhẹ nhàng tan trên đầu lưỡi, vị đắng cùng vị ngọt ân ái nhau lạ lẫm. Vị ngọt của loại cà phê không đường. Tại sao cà phê không đường lại ngọt? Chủ quán cười cười giấu nhẹm cách sản xuất, mơ hồ bảo chất ngọt tận dụng từ đường trong trái cà phê chín…

Thêm một chiếc lá rụng xuống bàn. Nhớ Yudishthira, anh cả trong dòng Pandava trong sử thi Mahabharata, từng bảo: Mỗi ngày, cái chết đến, vậy mà chúng ta sống như không bao giờ sẽ chết. Ðây là điều kỳ diệu lớn nhất.

Một quán cà phê vỉa hè bên đường Petrus Ký cũ, nay là Lê Hồng Phong. Có từ cách đây hơn 30 năm. Cà phê vỉa hè mà khách đông nghẹt. Ông chủ quán chỉ công thức ngon: Cứ một cân cà phê pha 100 g nếp hương và hai hạt cau khô rang xay nhuyễn, và một muỗng canh nước mắm nhỉ. Ông bảo người ta thương nhớ là thương nhớ cái chát của cau, cái mằn mặn thoang thoảng của mắm.

Quán chật mà khách vẫn chen vào. Chỉ cần một chiếc ghế cóc, tay bưng chiếc đĩa để một ly xây chừng đựng cà phê, nếm chậm rãi… nhiều vị khách còn chưa đã, chắt phần cà phê tràn xuống đĩa lót trở vào ly. Ông chủ bảo: Cũng là cách chiều khách. Có người rót không tràn không chịu, cằn nhằn. Quán cũng là nơi ngồi lê đôi mách của cánh đàn ông, thi thoảng có vài bà ghé vào. Xong nghi thức cà phê buổi đầu ngày. Vậy mà không có thì nhớ.

Cà phê đầu ngõ cũng thường là nơi lui tới mỗi sáng sớm của dân Sài Gòn. Như quán cà phê đầu ngõ hẻm 242 Bùi Viện. Những quán cà phê này thường bàn ghế nhỏ gọn. Nắng mưa đều khiến chủ phải lăng xăng, nhưng khách vẫn lui tới. Ở đó, có thể ngày nào cũng nhìn, cũng thấy từng khuôn mặt rất quen trong xóm. Chị A, đúng 6 giờ dắt chú chó Nhật ra đường cho nó đi vệ sinh, những ngày trở lạnh còn mặc thêm cho nó chiếc áo bông. Hai vợ chồng già bác B. 7 giờ nắm tay nhau từ quán phở vỉa hè gần đó về nhà. Anh xích lô C. bước vào quán tay phe phẩy tờ Công An TP. HCM… Cà phê vỉa hè còn gọi là cà phê kho, cà phê vớ, không ngon, nhưng sáng không đến nhiều người vẫn thấy thiêu thiếu cái gì đó.

Có khi ngồi đó nhâm nhi lại một đoạn dĩ vãng. Nhớ lại những ngày đường tem phiếu hiếm hoi, sáng phải uống cà phê với muối hột. Vị muối mặn chợt hiện về trong ly cà phê của thời đường ê chề bán ế lên ế xuống. Rõ ràng là ngoài cà phê, nhạc, không gian, còn có cái gì trĩu nặng trong ly cà phê sáng.

Với người giàu có thời gian hơn, cà phê Sài Gòn bây giờ nhiều thân dáng lắm, để đem lòng thương nhớ. Nhưng đó phần lớn là cà phê cho người có nhiều thời gian đắm mình trong những không gian khác nhau, chiêm nghiệm, nhâm nhi.

Ðường Ðồng Khởi vẫn giữ nguyên ngôi vị khu cà phê Sài Gòn. Nhiều khuôn mặt cà phê ở đây đã nhẵn với nhiều thế hệ dân Sài Gòn. Từ cà phê vỉa hè Metropolitan đến gần khu trung tâm là những tiệm cà phê một thời lừng lẫy danh tiếng của Sài Gòn cũ như Givral nơi xưa quy tụ các nhà văn, Brodard quy tụnhà báo. Xuôi về phía cuối đường Ðồng Khởi, vượt qua một số quán cà phê mái hiên bên hông các khách sạn Continental, Majestic, Caravelle, là cà phê Catinat - tên cũ của Ðồng Khởi, nơi đầy âm hưởng dân văn nghệ… Âm nhạc và không gian thường là những sắc thái chính làm nên tấm nhan sắc của từng quán. Montana, Bodegar, Catinat, Yoko, Wild Horse, Thanh Niên…, mỗi quán một vẻ.

Trong giọt cà phê...

Không chỉ mang lại cho bạn sự tỉnh táo, những hạt cà phê quý giá còn kích thích tiêu hóa, giúp ngăn ngừa sỏi mật, làm giảm chứng đau đầu và phòng chống bệnh Parkinson...

Cà phê còn dễ thương nhớ hơn khi nó có nhiều tính thân thiện với sức khoẻ nếu người dùng điều độ. Giúp tỉnh táo khi phải đương đầu với công việc nhàm chán. Rồi cafein làm tăng tiêu hao năng lượng cơ bản, chống mập! Với sự có mặt của cafein trong cơ thể, chi phí năng lượng cho hô hấp, việc duy trì tư thế và hoạt động trí óc sẽ tăng 16%. Có phải vậy mà Trung Nguyên quảng cáo cà phê của mình khơi nguồn sáng tạo với hình ảnh một nhà thơ tóc tai bù xù rất ư thơ?

Cà phê lại còn cải thiện tiêu hóa, thông qua tăng tiết nước bọt và các men tiêu hóa,kích thích nhu động ruột, nên mấy anh Tây vẫn quen nhâm nhi cà phê sau bữa ăn?

Nhờ gây co thắt các mạch máu não, cà phê làm giảm cường độ cũng như thời gian kéo dài của cơn đau đầu.

Trong thời gian luyện tập thể thao, cà phê kích thích cơ thể sử dụng mỡ như nguồn năng lượng chính, cho phép tiết kiệm kho dự trữ glycogen của cơ, khiến bạn lâu bị mệt hơn.

Lại còn giúp trẻ lâu nhờ các chất chống oxy hóa. Theo các nhà khoa học, polyphenol trong cà phê bảo vệ cơ thể khỏi sự lão hóa của các tế bào bình thường và sự đột biến của các tế bào ung thư. Cùng với trà, cà phê được xếp trong số những đồ uống chứa nhiều chất chống oxy hóa nhất. (SGTT)